Ülkemizin genç nüfusunun göç oranı her geçen yıl hızlı bir artış gösteriyor. Eğitim fırsatları, ekonomik faktörler, daha iyi yaşam beklentisi, politik iklim ve özgürlük arayışı, gelecek kaygısı ve güvensizlik duygusu gibi etmenlerin bir araya gelmesi gençlerin yurtdışına göç eğilimini arttırıyor ve kendilerine daha istikrarlı yaşam sunabilecek ülkelerde kalmayı tercih ediyorlar. Başka bir ülkede yeniden yaşam kurmak, cesaret gerektiren zorlu bir süreç olmasının yanında, kimlikleri ve kültürel değerleri koruma, yeni kültüre uyum sağlama çabalarını ve geride bıraktıkları sevdikleriyle bağlarını sınayan bir deneye dönüşebiliyor.

Pazartesi14 göç söyleşileri, gençlerin göç etme nedenlerine ilişkin derin bir bakış kazandırmak yanında göç eden gençlerin deneyimleri ışığında göçün, kimlik, aidiyet, bireysel özgürlük gibi kavramları yeniden düşündüren kültürel, sosyal, psikolojik ve edebiyata ilişkin etkiler yaratan göç fenomenini görmemizi sağlıyor.

Ebru Atalay Kimya Mühendisi. Türkiye’de yabancı sermayeli bazı firmalarda çalıştıktan sonra Şubat 2024’de Norveç’e yerleşti. Şu an Norveççe öğreniyor, iyi derecede İngilizce, Fransızca biliyor.

Merhaba Ebru. Çok kolay bir soruyla başlamak istiyorum. Ülkeden ayrılmaya karar verdiğinde kaç yaşındaydın? Bu kararını ilk kiminle paylaştın?

32 yaşımdaydım, eşimle paylaştım ilk olarak.

Seni göç fikrine iten şey bireysel mi toplumsal sebepler miydi? Asıl tetikleyici unsur gitmek mi, kaçış mıydı?

Gezi Parkı ve sonrasında olanlar beni oldukça etkiledi.

Farklı bir yerden bakarsak, gitmekle kalmak arasında büyük mücadele veren gençlerin göçmesine, bir şekilde toplu protestoları da diyebilir miyiz?

Benim düsüncem; insan ömrü, istemediği halde, ülkede olanları protesto etmek için başka ülkeye taşınacak kadar uzun değil.

Pek çok gencin yurtdışına gitmeden önce hissettiği ve “sıkışmışlık” olarak ifade ettiği içsel rahatsızlığı yaşadın mı? Hangi bireysel ya da kitlesel olaylar senin bu duyguyu yaşamana neden oluyordu?

Elbette yaşadım. Gezi parkı sonrası, 17-25 Aralık süreçleri, sonrasındaki seçimler ve bence şaşırtıcı sonuçları, deprem, kadın ve çocuk cinayetleri, İstanbul Sözleşmesi’nden çıkılması beni çok yaraladı.

Gitmeye karar verdiğinde, yaptığın ön çalışmalar nelerdi? Özellikle kültürel uyumsuzluk, tek başınalık ve bunların getirebileceği sorunlar gibi faktörleri nasıl değerlendirdin?

Ben işim dolayısıyla gitmek için uğraştım ancak sonrasında eşimin işi dolayısıyla taşındık. Farklı diller konuşmak ve farklı kültürdeki insanlarla iletişimde olmak benim için yıllardır hayatın bir parçası. O nedenle uyum, yalnızlık vs. beni pek korkutmadı.

İlk gidiş, uçağa ya da trene biniş ve belki de büyük bir belirsizliğe yol alırken, geride bıraktıklarının neler olduğunu düşündün? Ayrılığın en zorunu hangi konuda yaşadın?

Sadece ailemi düşündüm. Onların yaşları ilerliyor ve onlarla daha az vakit geçirecek olmak üzücü.

Hedeflediğin ülkeye vardığında hissettiğin ilk duygu neydi?

Mutluluk ve heyecan.

Gittiğiniz ülkeye göçen diğer Türk gençleriyle bir iletişim ağı kuruyor musunuz? Yoksa daha çok gittiğiniz ülkenin vatandaşlarıyla olmayı mı tercih ediyorsun?

Her ikisi de.

Shakespeare’in meşhur sözü “Olmak ya da olmamak”tan yola çıkarsak, bir yerden sonra dönmek mi kalmak mı noktasında kararını etkileyen ne oldu?

Olduğum yeri seviyorum (Norveç’deyim) ve burada mutluyum. Her şey yolunda gittiği takdirde dönmek gibi bir planım yok.

Giden gençlerin çoğunun eğitimli ve nitelikli, olması “beyin göçü” kavramı ile de açıklanıyor. Bu durum istatistikler ve araştırma sonuçlarına göre Türkiye gibi gelişmekte olan bir ülke için büyük kayıp olarak değerlendirilirken, bir şekilde geri dönüp ülkeye fayda sağlayacak modelleri kurabileceğinizi düşündün mü?

Şu anda bunu mümkün görmüyorum.

Oradan Türkiye nasıl görünüyor?

Maalesef geldiğimden beri hep kötü olaylar, cinayetler yaşandı ülkemizde, çok üzülüyorum. Buradaki insanların gözünden ise sıcak ve kalabalık bir ülke olarak değerlendirildiğini düşünüyorum.

Son olarak şunu da sormak istiyorum: Orada kalmaya karar verdin ya da olmadı, her şey aksi gitti ve Türkiye’ye dönmeye karar verdin. Sence her şeye rağmen deneyimlemek mi yoksa denemeden Türkiye’de kalmak mı daha riskli? Bu soruyu şu anda yurtdışına gitmeyi düşünen ama henüz karar verememiş gençler adına soruyorum.

Yeni bir ülke görmek, yeni deneyimler yaşamak, yeni insanlar tanımak çok kıymetli, bu hayatınızın her alanında daha geniş perspektiften bakmanızı sağlar.