LAVİNİA

“Ben şiirin ötesinde yaşadım. Ve bu yeterli” Bu söz Lavinia tarafından mütevazılıkla söylenmiş olsa yeterli olur muydu? Bence yeterli

Ursula K. Le Guin Lavinia romanını yazarken bir anlamda şair Vergilius’a yanıt verir “Sen Lavinia’yı sessiz bıraktın, ama ben ona ses verdim”.

Lavinia çiçeği bolluk ve bereketin sembolü olarak da görülür. Doğurganlık ve yeniden doğuşla ilişkilendirilen bu çiçek, bahar mevsiminin gelişini ve doğanın canlanmasını temsil eder. Bazı geleneksel hikayelerde lavinya çiçeği, kötü ruhları uzaklaştırmak ve iyileştirici özelliklere sahip olmak gibi niteliklerle anılır. Bu isim bu anlamda hem yiğit Aeneas’a hem Silvius’a hem Latinus’a isminin anlamı gibi büyük etkisi olmuş, onları korumuş, bereketlendirmiştir.

Yazar Ursula K. Le Guin’in Lavinia adlı romanında, şair Vergilius’un Aeneas destanında kısaca bahsedilen Lavinia karakteri ve onun hikayesi anlatılır. Lavinia, kendi hikayesini anlatırken, bir edebi karakter olduğunun farkındadır. Lavinia, Aeneas’ın ikinci karısı ve Latinlerin kraliçesi olarak Roma’nın kuruluş mitinde önemli rol oynar. Ursula bu karakteri bir destan karakteri olmaktan çıkarıp, kendi sesi ve kimliği olan biri haline getirdi. Lavinia’nın hikayesi, ölümsüzlük, yalnızlık, liderlik ve kadın kimliği gibi temalar etrafında şekillenir.

Lavinia şiirdeki sessiz karakter olmaktan çıkıp kendi hikayesini yaratan bir karaktere dönüşüyor. Varoluşunu ve edebi karakter olarak sınırlarını aşarak Ursula’nın dünyasından Latium şehrine sanki çerçeveden atlamıştır. Hayatı, oğlu ve biricik aşkı Aeneas ile şekillenmiş, Latium’da, yaşamını sürdürdüğü yerde çiçekler açtırmış, tarlaları bereketlendirmiş, her şey çok güzel olmuş, hiç öfkelenmemiş, sevgi dolu ölümsüz bir varlık olmuştur. Albunea ormanında geçirdiği zaman onun ölümsüzlük metaforu haline gelir. Burada özgürdür ancak insan dünyasından uzaklaşır. Bu yalnızlık en trajik yönlerindendir.

Bir kadın olarak yiğit Aeneas’ın iç dünyasına ve vicdan muhasebesine odaklanıyor. Aeneas savaşın doğası ve insanın içindeki kötülük üzerine derin düşüncelerine daldığında, onun düşüncelerini hafifletmeye ve ona destek olmaya çalışıyor. Aeneas öldükten sonra oğulları Silvius’un liderlik yolculuğunu da anlatır. Silvius, Aeneas’ın oğlu ve Latium’un gelecekteki kralıdır. Lavinia, oğlunun liderlik vasıflarının gelişmesi için onu Albunea ormanında büyütür. Silvius’un liderliği, Lavinia’nın annelik rolünün bir uzantısıdır. Lavinia, oğlunu yetiştirirken onun sadece bir kral değil aynı zamanda halkın refahını düşünen bir lider olmasını sağlar.

Kadın olarak, hem annelik hem de liderlik rolleri arasında denge kurmuştur. Ölümsüzlüğü ve yalnızlığı bu rolleri sürdürmesini zorlaştırmış, zamanla insanlardan uzaklaşmış ve kendi iç dünyasına çekilmiştir.

Lavinia’nın hikayesi, sadece bir destan karakterinin hikayesi değil, aynı zamanda kadın kimliği, liderlik ve ölümsüzlük gibi evrensel temaları da içeren bir anlatıdır.

Ursula, Lavinia’yı destan karakteri olmaktan çıkarıp, kendi sesi ve kimliği olan bir karakter haline getirerek modern bir bakış açısıyla yorumlamıştır.

Şöyle bir dua ile bırakalım anlatıyı,

Yanımızda ol Lares, bize yardım et! – Enos Lases iuvate!

Zarar gelmesin, izin verme

*Lares aile birlikteliğinin ve sürekliliğinin koruyucusu olarak gösterilebilir.

Ülkü Özdoğan