Türk bilim insanı, yazar, performans, tiyatro, illüzyon sanatı ve sanat tarihi araştırmacısı ve hukukçu.

17 Haziran 1927’de İstanbul’da doğdu.

Galatasaray Lisesi ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun olduktan sonra yüksek lisans yapmak için önce Londra’ya, daha sonra bale, opera ve tiyatro eğitimi için New York’a gitti.

Türk tiyatrosu alanında bir otorite olarak kabul edilen Metin And’ın bir opera tanıtımı olan ilk yazısı Mayıs 1951’de Müzik Görüşleri dergisinde yayımlandı. Daha sonra makaleleri Forum, Sanat Dünyası, Milliyet Sanat, Tiyatro Araştırmaları, Tarih-Toplum, Dost, Türk Folklor Araştırmaları, Türk Dili, Devlet Tiyatrosu, Varlık, Hisar, Tarih Mecmuası, İtalyan Filolojisi gibi yerli yayın organları ile Drama Review, Dance News, Dance and Dancer, Dancing Times, Maske und Kothurn Review of National Literatures, East Asian Cultural Studies, Asian Folklore Studies, Objes et Mondes Des İslâm, Journal of American Folklore gibi yurtdışında yayımlanan dergi ve gazetelerde yer buldu.

“Dünya Dans Ediyor” ve “Baleye Çağrı” gibi yıllarca süren radyo programları da yapan Metin And’ın çekilmiş dört belgesel senaryosu  bulunmaktadır.

Yazı hayatına 1954 yılında edebiyat, opera ve bale eleştirmenliği ile başlayan And, Ulus gazetesinde on beş yıl boyunca tiyatro eleştirileri yazdı. Ayrıca Forum, Değişim, Dost, Türk Dili dergilerinde yazıları yayınlandı. Kuruluşundan itibaren Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü’nde (DTCF Tiyatro Bölümü) otuz yılı aşkın süre ile öğretim üyeliği yaptıktan sonra 1994’te emekli oldu. Sonrasında Boğaziçi Üniversitesi ve Bilkent Üniversitesi’nde üçer yıl “Kültür Tarihi” dersleri verdi. Milliyet ve Vatan gazetelerinde yazıları yayımlandı.

Metin And, Batı‘da olağanüstü kişiler için kullanılan bir deyimle, bir ‘Rönesans İnsanı’dır. Bizdeki ‘on parmağında on marifet’ deyiminin çok ötesinde bir saygınlığı vardır bu terimin. Büyük örnekleri en çok Rönesans‘ta görülen, değişik bilim ve sanatları kendinde birleştiren, çeşitli alanlarda üstün başarılar kazanan üstatlara ‘Rönesans İnsanı’ denir. Türkiyemizde Metin And, çok çeşitli dallarda ürün vermiş ve inanılmaz bir üretkenlikle vermeği sürdüren nadir kişilerden biri… Dalları ve ürünleri görkemli bir ‘hayat ağacı’… Ve denebilir ki tek başına bir orman. Ömrünün ilk yetmiş beş yılına düzinelerle kitap, binden fazla yazı, yüzlerce konferans sığdıran Metin And‘ın en büyük ünü, tiyatro / sanat / kültür tarihçiliğinde… Gençliğinde hukukçu ve şarap uzmanı, dergi ve kitap yayımcısı… Bilgin, eleştirmen… Uzun yıllar boyunca profesör, estetikçi, belgeselci, konferansçı, halk oyunları / dans /  bale uzmanı, karagözcü, minyatür uzmanı, illüzyonist… ve bilge. Ülkemizde birkaç alanın doruğuna çıkanlar ve uluslararası bilim âleminde ün kazananlar arasında Metin And‘ın benzeri azdır.” (Talat Sait Halman)

Aldığı Ödüller ve Nişanlar

1970 – Geleneksel Türk Tiyatrosu adlı eseriyle TDK Bilim Ödülü

1980 – Kültürel Etkinlikler Büyük Kuruluşlar adlı çalışmasıyla Türkiye İş Bankası Büyük Ödülü

1983 – Sedat Simavi Sosyal Bilimler Ödülü

1985 – Fransa Hükümeti’nin “Officier de L’ordre des Arts et des Letres” nişanı

1986 – Devlet Balesine ve Mozart Yılı dolayısıyla iki Mozart plağının yalımlanmasına katkılarından dolayı iki ödül

1991 – Türk Tanıtma Vakfının Özel Hizmet Ödülü

1991 – İtalya Cumhurbaşkanı’nın Şövalyelik Nişanı

1998 – Türkiye Bilimler Akademisi ödülü

2007 – TÜYAP Onur Yazarı Ödülü

Ayrıca adına açılmış bir kütüphane bulunmaktadır. Sefaköy Spor ve Kültür Merkezi içerisinde bulunan Metin And Kütüphanesi, 2008 yılının Ağustos ayında, Kütüphane ve Müzeler Müdürlüğü tarafından hizmet vermeye başlamıştır. Metin And Kütüphanesi dermesinde yaklaşık sekiz bin kitap bulunmaktadır.

And, bazıları yabancı dillerde olmak üzere elli kadar k itap, bin beş yüz kadar bilimsel inceleme, tanıtma – eleştiri yazısı ve ansiklopedi maddesi kalem aldı.

Metin And’ın Başlıca Eserleri

. Gönlü Yüce Türk, 1958

. Bizans Tiyatrosu, 1962

. 100 Soruda Türk Tiyatrosu, 1970

. Meşrutiyet Döneminde Türk Tiyatrosu, 1971

. 50 Yılın Türk Tiyatrosu, 1973

. Oyun ve Büyü, 1974

. Osmanlı Tiyatrosu, 1976

. Osmanlı Dönemi Minyatürleri, 1976

. Dünyada ve Bizde Gölge Oyunu, 1977

. Kültürel Etkinlikler ve Büyük Kuruluşlar, 1981

. Ataç Tiyatroda, 1982

. Atatürk ve Tiyatro, 1983

. Şair Evlenmesinden Önce Türk Oyunları, 1983

. Selection of 33 Turkish Miniatures, 1983

. Geleneksel Türk Tiyatrosu – Kukla, Karagöz, Ortaoyunu, 1985

. 16. Yüzyılda İstanbul, 1994

. Tiyatro Terimleri Sözlüğü (Haldun Taner, Özdemir Nutku’yla), 1966

. Kerbela – Muharrem ta’ziye, 2002

. Başlangıcından 1983’e Türk Tiyatro Tarihi, 2004

. Türk Kültüründe Oyun Kavramı, 2002

Metin And’ı vefatının 12. yılında saygıyla anıyoruz.

-Özlem Gemici-

Kaynakça

Edebiyatçılar.net

Sihirbazım.com

Türkedebiyatı.org

https://www.biyografya.com

https://tr.wikipedia.org